14. Bölüm: Lozan Barış Konferansı ve Saltanatın Kaldırılmasına İlişkin Gelişmeler, Hilafet Meselesi
1. Konu: Barış Konferansı`na Göndereceğimiz Delegeler
Refet Paşa`ya görev verilmesi, daha sonra Ankara`dan Bursa`ya gidişim sırasında oldu. Efendiler, İzmir`den Ankara`ya dönüşümde, başlıca Mudanya Konferansı görüşmeleriyle uğraşıldı. Bir yandan da Bakanlar Kurulu`nda, Meclis`te ve komisyonlarda Barış Konferansı`na gönderilebilecek delegeler hey`eti söz konusu oluyordu. Bakanlar Kumlu Başkanı Rauf Bey, Dışişleri Bakanı Yusuf Kemal Bey ve Sağlık Bakanı bulunan Rıza Nur Bey, gidecek delegeler hey`etinin tabii üyeleri gibi görülüyordu. Ben, bu konuda daha kesin bir görüş ve kararımı tespit etmemiştim. Ancak, Rauf Bey`in başkanlığı altındaki bir hey`etin bizim için hayati önemi olan bir konuda başarı kazanabileceğinden emin olamıyordum. Rauf Bey`in de kendisini zayıf görmekte olduğunu hissediyordum. Müşavir olarak İsmet Paşa`nın yanına verilmesini teklif etti. Bu teklifle ilgili görüşümü belirtirken, ``İsmet Paşa`dan müşavir olarak elde edilecek yarar sınırlıdır. İsmet Paşa başkan olursa kendisinden azami ölçüde yararlanılabileceğine ben de inanıyorum`` dedim. Bu nokta üzerinde uzun boylu görüşülmedi. Ondan sonra Rauf Bey, delegeler hey`etine kimlerin gireceği konusundaki türlü çalışmalarına devam ettiler. Ben buna önem verir görünmedim. Mudanya Konferansı sona ermişti. İsmet Paşa ve Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa Bursa`da bulunuyorlardı. Kendileriyle görüşmek üzere Bursa`ya gittim.