16. Bölüm: Cumhuriyetin İlanı
 
 
 
 
 
2. Konu:  Cumhuriyet`in İlanı İle İlgili Kanun Tasarısını İsmet Paşa`yla Birlikte Hazırladık
 
O gece birlikte olduğumuz arkadaşlar erkenden ayrıldılar. Yalnız İsmet Paşa Çankaya`da misafirdi. Onunla yalnız kaldıktan sonra, bir kanun tasarısı müsveddesi hazırladık. Bu müsveddede 20 Ocak 1921 tarihli Teşkilât-ı Esasiye Kanunu (Anayasa)`nun devlet şeklini tespit eden maddelerini şu şekilde değiştirmiştim: Birinci maddenin sonuna ``Türkiye Devleti`nin hükümet şekli Cumhuriyettir`` cümlesini ekledim. Üçüncü maddeyi şu yolda değiştirdim : ``Türkiye Devleti Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunur. Meclis, hükümetin ayrıldığı idare kollarını Bakanlar vasıtasıyla yönetir.``

Bundan başka Teşkilât-ı Esasiye Kanunu`nun temel maddelerinden olan sekizinci ve dokuzuncu maddelerle de değiştirilerek ve açıklığa kavuşturularak şu maddeler yazıldı:

``Madde - Türkiye Cumhurbaşkanı Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından ve kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi için seçilir. Cumhurbaşkanlığı görevi yeni Cumhurbaşkanının seçilmesine kadar devam eder. Görev süresi biten Cumhurbaşkanı yeniden seçilebilir.``

``Madde - Türkiye Cumhurbaşkanı devletin başkanıdır. Bu sıfatla lüzum gördükçe Meclis`e ve Bakanlar Kurulu`na başkanlık eder.``

``Madde - Başbakan, Cumhurbaşkanı tarafından ve Meclis üyeleri arasından seçilir. Diğer bakanlar, Başbakan tarafından ve yine Meclis üyeleri arasından seçildikten sonra Cumhurbaşkanı tarafından hepsi birden Meclis`in onayına sunulur. Meclis, toplantı halinde değilse, onaylama, Meclis`in toplantısına bırakılır.``

Bu maddelere, komisyonda ve Meclis`te din ve dil ile ilgili bildiğiniz bir madde de eklenmiştir.

 
Sonraki Konu:
29 Ekim 1923 Günü Halk Partisi`nde Yapılan Görüşmeler
 
Önceki Konu:
Cumhuriyet`in İlanı Kararını Nerede ve Kimlere Söyledim