13. Konu: General Harbord Heyeti ve General`e Verdiğim Cevap
Efendiler, hatırlarınızda olsa gerektir ki, memleketimizde ve Kafkasya`da incelemeler yapmak üzere Amerika Hükümeti, General Harbord`un başkanlığında bir hey`et göndermişti. Bu hey`et Sıvasa geldi. 22 Eylül 1919 günü General Harbord ile uzun uzadıya konuştuk. Generale, ulusça yapılanların amaç ve gereğini ulusal örgüt ve birliğin doğuş nedenini, İslâm olmayan unsurlara karşı olan duygular ve yabancıların memleketimizdeki olumsuz propagandası ve işler hakkında ayrıntılara girerek ve kanıtlara dayanarak açıklamalar yaptım. Generalin bir takım acayip sorularıyla da karşılaştım. Örneğin; ulus düşünülebilen her türlü girişim ve özverilerde bulunduktan sonra bile başarılı olunamazsa ne yapacaksın? Verdiğim yanıtta - hatırımda aldanmıyorsam – demiştim ki: Bir ulus varlığını ve bağımsızlığını sağlayıp korumak için akla gelebilecek her girişim ve özveride bulunduktan sonra başarılı olur. Ya başaramazsa demek, o milletin ölmüş olduğunu kabul etmek demektir. Öyleyse millet, yaşadıkça ve özverili girişimlerini sürdürdükçe başarısızlık söz konusu olamaz.
Generalin sorduğu sorudan ana amacının ne olabileceğini araştırmak istemedim. Fakat verdiğim cevabın onun tarafından beğeni ile karşılandığını bugün yeri gelmişken söylemek isterim.
