5. Bölüm: Misak-ı Milli ve Gelişmeler
 
 
 
 
 
25. Konu:  Yabancı Devletlere Yaptığım Protesto
 
Efendiler, aynı günde çeşitli vasıtalarla şu protestoyu gönderdim:

163.1920
Protesto
İstanbul`da İngiliz, Fransız, İtalyan Siyasî Temsilcilerine, Amerikan Siyasal Temsilcisine, Bütün Tarafsız Devletler Dışişleri Bakanlıklarına, Fransa, İngiltere, İtalyan Millet Meclislerine verilmek üzere Antalya`da İtalyan Temsilciliğine

Milli bağımsızlığımızı temsil eden Meclis-i Meb`usan da dahil olmak üzere İstanbul`da bütün resmi daireler, İtilâf Devletleri`nin askerî kuvvetleri tarafından resmen ve zorla işgal edilmiş ve millî dâvâ uğrunda çalışan birçok vatan sever kimsenin de tutuklanmasına teşebbüs edilmiştir. Osmanlı milletinin siyasî hâkimiyet ve hürriyetine indirilen bu son darbe, ne pahasına olursa olsun hayatını ve varlığını savunmaya azmetmiş olan biz Osmanlılardan çok, yirminci yüzyıl medeniyet ve insanlığının kutsal saydığı bütün esaslara, hürriyet, milliyet, vatan duyguları gibi bugünkü insan toplumlarının temelinde yatan bütün ilkelere ve insanlığın bu ilkeleri meydana getiren ortak vicdanına indirilmiş demektir.

Biz, haklarımızı ve bağımsızlığımızı savunmak için giriştiğimiz mücadelenin kutsallığına ve hiçbir kuvvetin bir milleti yaşama hakkından mahrum edemeyeceğine inanıyoruz. Tarihin bugüne kadar kaydetmediği bir suikast olan ve Wilson prensiplerine dayanan bir Ateşkes Anlaşması`nın, milleti savunma imkânlarından yoksun bırakmış olmasından doğan bir hileye de dayanmış olması bakımından, ilgili milletlerin şeref ve haysiyetleriyle de bağdaşmayan bu hareketin ne demek olduğunun takdirini, resmi Avrupa ve Amerika`nın değil, bilim, kültür ve medeniyet Avrupa ve Amerika`sının* vicdanına bırakmakta yetinir ve bu olaydan doğacak büyük tarihi sorumluluğa, son olarak bir kez daha dünyanın dikkatini çekeriz. Davamızın haklılık ve kutsallığı, bu güç zamanlarda, Tanrı`dan sonra en büyük yardımcımızdır.

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Hey`et-i Temsiliyesi adına
Mustafa Kemal
Aynı günün gecesi şu talimatı bir genelgeyle yayınladım:

Şifre 16.3.1920
Bütün Vali ve Komutanlara
İstanbul`un ve resmi dairelerin, özellikle Meclis-i Meb`usan`ın, İtilâf Devletleri tarafından ve zorla işgal edilmiş olduğunu, ayrıca, bu hareketin, ateşkes anlaşması ile milleti silâhsız bıraktıktan sonra yapıldığını dile getirerek, İtilâf Devletleri temsilcilerine, bütün tarafsız devletlerin dışişleri bakanlıklarıyla, İtilâf Devletleri`nin Millet Meclisi Başkanlıklarına protesto telgrafları çekilmek üzere mitingler yapılması gerekli görülmektedir. Protesto telgraflarında özellikle, yapılan saldırının Osmanlı hakimiyetinden çok, yirmi asırlık bir medeniyet ve insanlığın eseri olan hürriyet, milliyet ve yurtseverlik prensiplerine bir darbe olacağı,Osmanlı milletinin varlık ve bağımsızlığını savunma konusundaki kararlılık ve imanına bu olayın hiçbir etki yapamayacağı, yalnız, medenî milletlerin bu saldırıyı kabul etmekle, büyük bir tarihî sorumluluk altına girmiş olacakları belirtilmelidir.Tarafsız devletlerin dışişleri bakanlıklarıyla Millet Meclisi Başkanlıklarına çekilecek telgraflar, İstanbul`da ait oldukları makamlara verilmekle birlikte, Antalya`da İtalyan temsilcisi vasıtasıyla da verilmelidir. Protesto telgraflarının birer suretinin de buraya gönderilmesini rica ederiz.

Hey`et-i Temsiliye adına
Mustafa Kemal
Şifre 163.1920
Albay Refet Bey`e
Son olaylar dolayısıyla, her tarafta yapılan gösteri toplantıları sonunda çekilecek protesto telgraflarının birer suretlerinin de İtilâf Devletleri`nin toplantı halinde bulunan Millet Meclisleri Başkanlıklarına ve tarafsız devletlerin de Dışişleri Bakanlıklarına gönderilmesini yararlı buluyoruz. Bu konuda Antalya`daki İtalyan temsilcisinin de yardımını sağlamanızı rica ederiz.

Hey`et-i Temsiliye adına
Mustafa Kemal

 
Sonraki Konu:
Millete Yayınladığım Bildiri
 
Önceki Konu:
İtilaf Kuvvetlerinin Telgrafla Memlekete Yapmak İstedikleri Resmi Tebliğ